چشمه آبخوری، عامل اعتباربخشی محلات مراکش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد طراحی شهری، دانشگاه آزاد تهران، واحد تهران مرکز.

چکیده

فضای مکثی که در میان مدینه شهرهای مراکش قرار دارد مرکز محله مدینه ها را شکل داده است. در مرکز محله‌ها چشمه آبخوری وجود دارد که جز جدایی‌ناپذیر این مکان است. چشمه ها از دو جهت «وجود» و «ماهیت»، در ساختار مرکز محله مدینه‌ها اهمیت ویژه داشته و جز جدایی‌ناپذیر آنها هستند. این مقاله بر آن است تا جایگاه این عنصر (چشمه) را در دو بعد ذکر شده در مرکز محلات مورد بررسی قرار دهد.
در بخش اول «وجود» چشمه در بافت مدینه مورد بررسی قرار می‌گیرد. چشمه در همه مرکز محله‌ها وجود دارد و عنصر تکرار شونده است. تکرار یک عنصر آن را در ذهن ماندگار کرده و به نشانه تبدیل میکند. چشمه با سایر عناصر پیرامون خود در تضاد است به همین دلیل توانسته در مرکز محله منحصر به فرد باشد. در بخش دوم، با بررسی ماهیت و ویژگی‌های کیفی چشمه مشخص می‌شود که نقش چشمه در مرکز محله فراتر از جنبه کاربردی آن است. شباهت تزئینات چشمه به فضاهای مهم هویتی مانند : مسجد، مدرسه و حیاط داخلی خانه‌ها نشان می‌دهد که این عنصر از جایگاه معنوی ویژهای در میان ساکنین برخوردار است و بر هویت‌بخش بودن چشمه تأکید دارد.
این مقاله براساس مشاهدات میدانی نگارنده نوشته شده و نمونه‌ موردی آن 15 مرکز محله انتخاب شده از مدینه 6 شهر مختلف از کشور مراکش است. با توجه به مشاهدات میدانی صورت گرفته می‌توان چشمه را به عنوان عنصر نشان‌های مرکز محله مدینه‌ها، و عنصر معنا بخش به این فضا دانست. در واقع می‌توان بیان کرد که مرکز محله به واسطه چشمه تعریف می‌شود و گشودگی میان محله که چشمه ندارد، کارکرد مرکز محله را نیز ندارد.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Wall Fountains as the Accreditation Factor for Moroccan Neighborhoods

نویسنده [English]

  • Fatemeh sadat Shojaee
چکیده [English]

The hangout spot in the Medinas of Morocco has been recognized as the center of the neighborhood. The centers are featured by the inseparable elements of the space or fountains. The fountains and their features are of special importance to the centers. This paper is an attempt to examine how fountains and their features make the neighborhood unique. The purpose of this paper is two-fold. In the first section of this paper, the role of the fountain in evoking the image of the neighborhood in the minds’ of its audience is examined. The fountains are frequently repeated in the center of the neighborhoods. The recurrence of an element makes it memorable and transforms it into a sign. What make fountains more unique are their contrasts with other elements in the texture. In the second part, nature and quality characteristics of the fountains are delved into and it is attempted to show that there is more to the fountain than meets the eye. The similarity shared between the decorations of the fountains and those of important spaces such as mosques, schools and the yards of the houses show that this element is of the spiritual importance to the inhabitants. In fact, people identify themselves with the fountains.
Data were gathered through observations. To this purpose, fifteen neighborhoods of the Medinas from the six cities were chosen. The analysis of data shows that the fountains are the sign of the centers of neighborhoods in the Medinas. The neighborhood can be identified with them and the spaces with no fountains fail to serve as the neighborhood center.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Landmark- Neighborhood Center- Wall Fontaine- Accreditation- Moroccan Medinas