خوانشی تطبیقی ریشه‌های برخی الگوهای تزئیناتی در معماری سنتی مراکش

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه آزاد نیشابور

چکیده

تزئینات یکی از شاخص‌ترین مؤلفه‌هایی است که معماری سنتی مراکش با آن شناخته می‌شود و با توجه به اینکه نشانه‌شناسی جریانات تأثیرگذار در حوزه تزئینات با روایی بیشتری نیز انجام می‌پذیرد، پرداختن به ریشه‌شناسی الگوهای تزئیناتی می‌تواند بازنمایی صحیح‌تری از ریشه‌های کلیت معماری مراکش را رقم بزند. مبتنی بر بررسی‌های میدانی صورت گرفته، سه حوزه تأثیرگذاری زیبایی‌شناسی رومی، بربر و اسلامی به الگوهایی تزیینی دیواری در معماری مراکش شکل داده‌است. برهم‌نهی الگوهای رنگین بربری و هندسه نقوش اسلامی و نشانه ریسمانی بربری که بعدتر جایگزین نقش کلید قوس رومی در این گونه تزیینات می‌شود، بهره‌گیری از طرحواره‌های صدفی در مقیاس‌های مختلف و افزونه‌های رنگین نقوش هندسه اسلامی از این جمله‌اند. در این مقاله با معرفی ریشه‌های خالص این نقوش در نمونه‌های خالص‌تر مراکشی و سپس توضیح و تحلیل موارد اولیه تلفیقی و پس از آن نمونه‌های مرکب پیش رفته، سیر تحول این نقوش تبیین می‌شود. یافته‌ها دلالت بر ترکیب‌های دوتایی و سه‌تایی از این ریشه‌ها دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparative study on the Origins of some Ornamental Patterns in Traditional Moroccan Architecture

نویسنده [English]

  • mojgan mokhtari
-
چکیده [English]

Ornamentation is one of the salient features of traditional Moroccan architecture. Given that studying the semiotics of trends in decoration is more justifiable (is accomplished by more validity), concentrating on the origins of decorative patterns could present a more accurate understanding of traditional Moroccan architecture. Fieldworks have suggested that three trends of Roman, Berber and Muslim architecture have been the most important factors shaping wall decoration patterns in this architecture. Moroccans superposed colourful barbarian patterns on geometrical Islamic designs, used string barbaric embellishments -which later replaced the keystone in arches- and utilized shell-like motifs in many scales, which are a few examples of these influences. This article attempts to explain the evolution of these decorations by investigating the origins of these designs in more intact Moroccan samples and then studying the primitive and advanced amalgams.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Architectural Ornament
  • Rome
  • Berber
  • Islamic art
  • Morocco
  • Semiology