تأثیر منظر طبیعی بر معماری دفاعی گرجستان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناس ارشد معماری

چکیده

انسان برای سکونت، جایی را انتخاب می‌کند که در درجۀ اول بتواند نیازهای مادی خود را مرتفع سازد. او در این گزینش، هم‌زمان به نیازهای ثانویۀ خود (زیبایی) نیز توجه دارد. امنیت، خوراک و پوشاک، اساسی‌ترین نیازهای انسان در انتخاب مکان سکونت اوست. کشور گرجستان به دلیل طبیعت مستعد سکونت، و امکان استقرار بر روی رشته‌کوه‌های قفقاز و منظر فرهنگی شاخص آن، در طول تاریخ همواره خاستگاه انسان‌ها بوده است. استقرار سکونتگاه‌ها در حاشیۀ رودها و دامنۀ کوه‌ها ناشی از شرایط مساعد اقلیمی برای کشاورزی، دامداری و یکجانشینی است. امنیت، نیاز دیگری است که انسان همواره در انتخاب مکان سکونت مورد توجه قرار می‌دهد. اگر محل گزینش‌شده توسط انسان نتواند تا حد قابل توجهی، ایمنی او را تأمین کند و او از گزند هجوم دشمن در امان نباشد، ناگزیر تمهیداتی می‌اندیشد که بتواند از طریق معماری، این کمبود را جبران کند. شکل‌گیری منظر دفاعی سکونتگاه‌ها، تعامل میان منظر فرهنگی، منظر طبیعی و منظر تاریخی- به عنوان زاییده منظر فرهنگی و طبیعی- بوده که در زیستگاه‌های مختلف، متناسب با تفاوت‌های منظر طبیعی و رویدادهای تاریخی، اشکال متفاوتی به خود گرفته است. منظر دفاعی بخشی اجتناب‌ناپذیر از منظر فرهنگی مجتمع‌های زیستی باستانی و بخشی از فرایند تکامل منظر فرهنگی محسوب می‌شود. معماری مسکونی با رویکرد دفاعی در شهرهای گرجستان، دو گونۀ مستقل دارد. در شهرهای گوری و تفلیس، منظر دفاعی همچون بسیاری از شهرهای ایران از نوع برج‌ها و باروی دفاعی، به‌صورت درشت‌دانه، متمرکز و درون‌گراست. در مقابل، در شهرهای مستیا و اوشگولی، نشانی از برج و بارو نبوده، بلکه تک‌برج‌های سنگی مرتفع، ریزدانه و برونگرا در سطح شهر پراکنده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Natural Landscape on Georgian

نویسنده [English]

  • Seyedeh Fatemeh Mardani
M.A. in Architecture
چکیده [English]

Human being is selecting a place to settle, first of all could detoxify his physical needs. Also he has attention to the secondary needs (concinnity) in this selection. Safety, food and clothing are the most important human needs in order to select the place of residence. Republic of Georgia had been considered by too many people over time because of the natural fertility to reside on Caucasus Mountains and its specific cultural landscape. Formation of settlements on the riverbanks and hillsides is due to the appropriate climatic conditions for farming, animal husbandry and sedentarization. Safety, the other human needs, is considered to choose the place of residence. If the selected place can`t provide significant safety for humans and he don`t be safe from the enemy`s infestation, he will inevitably think to arrangements to compensate for shortages of security by architecture. Formation of the defensive landscape of settlements is the interaction between cultural landscape, natural landscape and historical landscape -as a result of cultural landscape and natural landscape- which has formed various types in different place of residence, according to variety of natural landscapes and historical events. Defensive landscape is inevitable part of cultural landscape of historical residential complexes and also is part of an evolution process of cultural landscape. Residential architecture with approach of defense has two distinctive types in Georgian cities. Defensive landscape is defined by the battlements in Tbilisi and Gori like several cities in Iran; coarse-grained, centralized and introverted. Against, it is defined by high stone defensive towers in Mestia and Ushguli cities; fine-grained and extroverted.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Natural landscape
  • Cultural landscape
  • Defensive landscape
  • Mestia
  • Gori