جایگاه گل سوسن در فرهنگ، شعر و ادب پارسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

کارشناس ارشد معماری منظر، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران

چکیده

گیاهان از دیرباز در فرهنگ و هنر ایرانیان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده‌است. در این میان برخی از گیاهان مورد توجه و ستایش بیشتری قرار گرفته‌اند و به اصطلاح گزیده شده‌اند. گل سوسن نیز یکی از گیاهانی است که از دوران کهن در میان ایرانیان از جایگاه ویژه‌ای برخوردار بوده‌است و می‌توان آثار این احترام را در اندیشة مردمان این سرزمین پی‌گرفت. گرچه امروزه منشأ این گزینش مبهم است اما بیانگر وجود مفاهیمی ذهنی در اندیشه مردمان باستان است. گل سوسن از نمونه گل‌هایی‌ست که در فرهنگ ما نضج یافته‌است. رسوخ این گل در فرهنگ ما بخشی از هویت تاریخی و خاطرات مردم این سرزمین را به خود اختصاص می‌دهد؛ بدین‌سان شناسایی تحولات معنایی آن امری ضروری تلقی می‌شود. یکی از منابع شناخت اندیشه‌های هر ملت، مطالعه آثار ادبی آن است و شعر فارسی به عنوان یکی از کهن‌ترین منابع ادبی مردم ایران، می‌تواند در شناسایی لایه‌های معنایی پنهان این گل راهگشا باشد. شاعران پارسی‌گوی نمایندۀ تفکرات رایج دوران خود هستند که در ورای ابیات، حقایق و مفاهیمی را برای ما روشن می‌سازند که بیانگر وضع زمانه خویش است. پژوهش در دست، در پی آن است که با تحلیل آثار شعری در دوره‌های ادبی مختلف، به تلقی از نگرش مردمان ایران به گل سوسن دست یابد. به همین منظور ابتدا گونه‌های مختلف گل سوسن به شیوه علمی معرفی و ویژگی‌های کلی آن بیان می‌شود. پس از آن که درآمدی از حضور گل سوسن در فرهنگ و هنر ایرانیان ارائه شد، با ارائه نمونه‌هایی به تحلیل معنایی گل سوسن در ادوار شعری پرداخته می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Role of Lily in Persian Culture and Poetry

نویسندگان [English]

  • farzaneh sadat Dehghan
  • Morteza Hemati
-
چکیده [English]

Plants have long enjoyed a special status in the Iranian culture and art. Among them, some have been more favored, praised and so-called selected. The lily flower is one of the plants that has enjoyed a special status among the Iranians since the ancient era, and we may pursuit impressions of this reverence into the people’s reflections. Today, despite that the origin of this selection is imprecise, but reflects the existence of notional concepts in the thoughts of ancient people. Lily is among flowers that have been matured within Persian culture. The influence of this flower on Persian culture accounts for part of the historical identity and memories of the people of this land; thus, identification of its semantic transformations is considered indispensable. One of the sources to recognize each nation thoughts is to study the literary writings, and Persian poetry as one of the oldest Iranian literary sources could help identify the hidden semantic layers of this flower. Persian poets represent prevalent thoughts of their time, which, beyond their rhymes, make clear to us the facts and concepts expressing the state of their era. This research, through analyzing poetic works during different literary periods, seeks to realize the mentality of the Iranian people towards Lily flower. For this purpose, first we introduce various species of Lily flower scientifically and describe its general characteristics. After providing an extract presenting Lily flower in Iranian culture and art, we will address semantic analysis of the flower during various poetry periods by providing some examples.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Lily flower
  • Persian poetry
  • Semantic network
  • semantics