توسعۀ شناخت از ماهیت اولیۀ مجموعۀ باستانی «تپه‌میل»؛ تطبیق «فضای نمایان» و «فضای بازنمایی‌شده»

دوره 11، شماره 42
زمستان 1402
صفحه 64-69

نوع مقاله : مقالۀ کوتاه

نویسنده

دانشجوی دکتری مدیریت توسعۀ ملی و تطبیقی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران. ایران.

چکیده
تپه‌میل از ناشناخته‌ترین بناهای تاریخی کشور ایران، در محدودة باستانی ری است. مجموعه‌ای که تلاش‌ها برای توسعة آگاهی نسبت ‌به آن، به علل گوناگون، تاکنون‌ کم‌تر نتیجه‌بخش بوده است. از این‌رو نگاشتة حاضر، «مشاهده» را به‌عنوان ابزار سنجش کشش‌های منظرین در یک «فضای ‌ساخته» یافته؛ و به تدارک پاسخ برای این سؤال می‌پردازد که «منظر مجموعة‌ تپه‌میل، در نسبت با محیط‌،‌ کارکرد و بازنمایی‌های پیشین، چگونه قابل توصیف است؟». در این راستا عرضة مشاهدات انجام‌گرفته، به بازنمایی‌های پیشین، ضمن انتزاع فرمی هرم‌گونه از ماهیت اولیة تپه و تخمین مسیرهای دسترسی روی آن؛ از ویژگی‌های تقویمی تپه‌ نیز حکایت می‌کند. به این معنا که محور اصلی تپه و ساخته‌های استوار بر آن، از موقعیت‌مندی در نسبت با نقاط طلوع آفتاب در اول دی‌ماه و غروب آن در 31 خردادماه برخوردار هستند. لحظاتی که چه به لحاظ جغرافیایی و چه به لحاظ فرهنگی، اهمیت ویژه‌ای دارند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Development of Understanding of the Primary Nature of the Ancient ‘Tepe Mil’, a Comparison between ‘Presented Space’ and ‘Represented Space’

نویسنده English

Arash Taqipour Akhtari
Ph.D. Candidate of Comparative and Development Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.
چکیده English

Tappeh Mill is one of the most enigmatic historical structures in Iran, situated within the ancient boundaries of Rey. Despite various efforts to enhance awareness about it, the results have been less fruitful for various reasons. Therefore, the present mapping considers "observation" as a tool for assessing the scenic tensions in a "constructed space" and addresses the question of how "the view of the Tappeh Mill complex, in relation to its environment, function, and previous representations, can be described." In this regard, the presented observations delve into previous representations, abstracting any form from the primary nature of the hill, and estimating the access routes on it. It also speaks of the temporal features of the hill, emphasizing that the main axis of the hill and its solid structures align with the position concerning the sunrise on the first day of Dey and its sunset on the 31st of Khordad. These moments hold special significance both geographically and culturally.

کلیدواژه‌ها English

  • Ancient Hill
  • Tappe Mill
  • Rey
  • Bahram Fire Temple
  • Calendric Function
بهرامی، بهرنگ؛ آقاابراهیمی سامانی، فیروزه؛ ایرانی بهبهانی، هما؛ منیری، فاطمه و زهتابیان، بهناز. (1393). مرمت محیطی منظر باستانی تپه‌میل در منطقة بیابانی ورامین. مدیریت بیابان، 2 (3)، 21-36.
جاوری، محسنی و باغ شیخی، میلاد. (1399). مقایسة تطبیقی معماری آتشکده و پایة آتشدان ساسانی مکشوفه از محوطة ویگل و هراسگان با سایر بناهای مذهبی ساسانی. پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 10 (27)، 135-150.
دواچی، پریا؛ نیکنامی، کمال‌الدین و علی‌بیگی، سجاد. (1401). هم‌نشینی آب و آتش در بناهای مذهبی دورة ساسانی. فصلنامة تاریخ، 17 (66)، 165-184.
سند پیشنهاد ثبت تپه‌میل. (1334). وزارت فرهنگ و هنر. ادارة کل آثار باستانی و بناهای تاریخی ایران.
کریمیان، حسین. (1350). آثار بازمانده از ری قدیم. تهران: انتشارات دانشگاه ملی ایران.
منصوری، سید امیر و جوادی، شهره. (1397). سه‌گانة منظر ایرانی: پژوهشی در جوهر فضای معماری و شهری ایران. تهران: انتشارات پژوهشکدة هنر، معماری و شهرسازی نظر.
هژبری، علی. (1398). طرح یک سؤال؛ آیا تپه‌میل آتشکدة ری است؟ بررسی گاه‌نگاری و کاربری بنای موسوم به «تپه‌میل»، دشت ری. فر فیروز: جشن‌نامة دکتر فیروز باقرزاده/ به‌کوشش احمد محیط طباطبایی و شاهین آریامنش. تهران: پژوهشگاه ‌میراث فرهنگی و گردشگری و انتشارات آریارمنا و گروه پژوهشی باستان‌کاوی تیسافرن
 
Doroodian, S. (2015). City and Region of Rayy in Iran; Exploration of a Cultural Landscape, its Endangerment and Development of a Concept for its Conservation. Volume II: Illustrations. Otto-Friedrich-Universität Bamberg.
Naumann, R. (1964). “Tepe Mill, Ein Sasanidescher Plast”, Baghdader Mitteilungen (band 3) (S. Doroodian, Trans.). 75‐77. [In Persian]