باغ ایرانی فراتر از یک باغ زمینی معماری باغ و امکان تأثیر آن در طراحی فضاهای سبز شهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد معماری، گروه معماری، دانشگاه ایلام، ایران.

2 دانشیار گروه معماری، دانشگاه صنعتی جندی شاپور، دزفول، ایران.

10.22034/jaco.2022.327953.1231

چکیده

با افزایش جمعیت شهرنشین جهان و متراکم‌تر شدن فضاهای شهری، هر روز شاهد گسسته‌تر شدن افراد شهرنشین از فضاهای سبز طبیعی هستیم. ارتباط با فضاهای طبیعی و سبز یکی از نیازهای اساسی افراد و با سلامت (فیزیولوژیک و روانی) آنها در ارتباط مستقیم است. اما به نظر بسیاری از محققان سلامتی زمانی ایجاد می‌شود که افراد در ارتباط مداوم با این‌گونه فضاها باشند، از این رو طراحان باید عواملی که باعث به وجود آمدن ارتباط مداوم افراد با این فضاها می‌شود را شناسایی و در طراحی خود به کار بگیرند. از این جهت معماری باغ سنتی که میراث به‌جامانده از نحوة به‌کارگیری ارزش‌ها و فرهنگ کشورها در ساماندهی محیط طبیعی است، می‌تواند منبع مناسبی برای استخراج نوعی طراحی باشد که زمینة ارتباط مداوم افراد با فضاهای سبز را به وجود آورد. در این راستا برای پاسخ به این سؤال که آیا معماری باغ ایرانی می‌تواند منبع مناسبی برای الگوبرداری در طراحی فضای سبز باشد یا خیر، در پژوهش حاضر برای شناخت عواملی که حس زیبایی در باغ ایرانی ایجاد می‌کند، از تحلیل زیبایی‌شناسی استفاده شده و از روش نشانه‌شناسی سعی شده تا نمادها و نشانه‌های استفاده‌شده مورد ارزیابی قرار گیرد. در ادامه نیز برای دستیابی به مفهوم باغ‌سازی که باغ ایرانی را به صورت مشخص به مکانی متمایز تبدیل می‌کند از شیوة ارزیابی پدیدارشناسی استفاده می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Beyond an Earthly Garden: Iranian Garden Architecture and Its Potential Influence on Urban Green Space Design

نویسندگان [English]

  • Reza Javadi 1
  • Behzad Vasigh 2
1 M. A. in Architecture, Department of Architecture, Ilam University, Ilam, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Architecture and Urbanism, Jundi-Shapur University of Technology, Dezful, Iran.
چکیده [English]

With the increase of the world’s population and the densification of urban spaces, urban residents are getting disconnected from natural green spaces. Association with natural and green spaces, one of the basic needs of people, is directly related to health benefits (e.g. physiological and mental). However, health researchers argue that the health benefits of urban green spaces are associated with people’s constant exposure to such spaces. Therefore, designers must identify and employ the factors that encourage people to use these places more frequently. Hence, traditional garden architecture, which is a legacy reflecting the cultural values of each country in organizing the natural environment, can be a good source for extracting the types of designs that create the context for individuals’ constant communication with such places. In this regard, to answer the question of “whether the architecture of Iranian gardens can serve as a guide for designing urban green space or not”, we used aesthetic analysis and identified the factors that create a sense of beauty in Iranian gardens. Semiotic analysis assisted us in evaluating the used symbols and signs in the garden architecture. To understand the concept of garden architecture, which makes the Iranian garden a distinct place, we used a phenomenological analysis method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban green space
  • Iranian Garden
  • Garden aesthetics
  • Garden semiotics
  • Garden phenomenology
  • براتی، ناصر و کاکاوند، الهام. (1394). کندوکاوی پدیدارشناسانه در راستای شناخت یک انگارة کهن در معماری ایرانی-اسلامی. نمونة موردی: میدان توپخانه (تهران)، میدان نقش جهان (اصفهان)، پارک لاله (تهران)، باغ شاهزاده (ماهان). باغ نظر، 13(42)، 5-18.

    • بمانیان، محمدرضا و صالح، الهام. (1390). بررسی مفهومی باغسازی ایرانی در رویکرد پدیدارشناسی در معماری منظر، تبارشناسی و شاخص‌شناسی. مدیریت شهری، (28)، 61-80.
    • پیرنیا، کریم. (1373). باغ ایرانی. آبادی، 4(15)، 1-11.
    • تقوایی، سید حسن؛ طاهباز، منصوره و متقی پیشه، سمانه. (1393). نقش سایه در باغ ایرانی، بررسی وضعیت آسایش اقلیمی در باغ جهان‌نما و باغ دلگشا. معماری ایرانی، (7)، 35-56.
    • جواهریان، فریار. (1389). کهن-الگوی گمشده، بازدیدی از باغ ایرانی. گردشگری، (26)، 60-67.
    • حیدرنتاج، وحید و منصوری، سید امیر. (1388). نقدی بر فرضیة الگوی چهارباغ در شکل‌گیری باغ ایرانی. باغ نظر، 6(12)، 17-30.
    • رضایی، مهناز و شاهچراغی، آزاده. (1400). تأثیر نظام کاشت گیاه در باغ ایرانی بر آسایش حرارتی فضای باز، مورد پژوهشی: باغ جهان‌نما شیراز. نقش جهان، (3)، 1-15.
    • سجودی، فرزان. (1383). نشانه‌شناسی لایه‌ای و کاربرد آن در تحلیل نشانه‌شناختی آثار هنری. در مقالات اولین هم‌اندیشی نشانه‌شناسی هنر. تهران: فرهنگستان هنر، 59-75.
    • شاهچراغی، آزاده. (1388). تحلیل فرایند ادراک محیط باغ ایرانی براساس نظریة روان‌شناسی بوم‌شناختی. هویت شهر، 3(5)، 71-84.
    • شیبانی، مهدی و مطلبی، ریحانه. (1393). آوای هستی باغ ایرانی. هنر و تمدن شرق، 2(6)، 5-9.
    • طوسی، معصومه و امامی فر، سید نظام الدین. (1390). نمادشناسی و نشانه‌شناسی عناصر باغ‌های ایرانی با توجه به عناصر باغ فین کاشان. نگره، (17)، 59-71.
    • قدرت، محمد. (1388). نشانه‌شناسی معماری، مقدمه‌ای بر تشخیص مبانی کالبدی باغ ایرانی (طراحی باغ یادبود) (پایان‌نامة منتشرنشدة کارشناسی ارشد معماری). دانشکدة هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
    • قیومی، مهرداد. (1384). رمز و بنا و آیین. خیال، (13)، 36-69.
    • کارنما، الهه؛ مسعودی، عباس و رفعتی، مجید. (1395). بررسی مفهوم پدیدار شناسی مکان؛ تفحصی در آراء پدیدار شناختی کریستین نوربرگ شولتز و یوهانی پالاسما. در چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در عمران، معماری و شهرسازی. تهران، سازمان مراکز غیر دولتی، انجمن اقتصاد و انرژی، 234-242.
    • مثنوی، محمدرضا؛ محسنی‌مقدم، مریم و منصوری، سیدامیر. (1397). نقش زیباشناسی باغ ایرانی در پایداری اجتماعی پارک‌های معاصر تهران. منظر،10(45)، 6-15.‎
    • منصوری، سید امیر. (1384). در آمدی بر زیبایی‌شناسی باغ ایرانی. باغ نظر، 2 (3)، 58-63.
    • منصوری، سید امیر. (1394). پدیدار شناسی دیوار در باغ ایرانی. منظر، 7 (33)، 6-13.
    • میرفندرسکی، محمد امین. (1383). باغ ایرانی چیست؟ باغ ایرانی در کجاست؟ در خلاصه مقالات نخستین همایش باغ ایرانی. تهران، سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران.
    •  
    • Abbas, M. Y., Nafisi, N. & Nafisi, S. (2016). Persian Garden, Cultural Sustainability and Environmental Design Case Study Shazdeh Garden. Procedia - Social and Behavioral Sciences, (222), 510–17.
    • Alavian Sadr, M., Vakil, H. A., & Talebian, M. H. (2010). “The Persian Garden.” UNESCO World Heritage Center. Retrieved October 2, 2021, From https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1372.pdf
    • Aliyas, Z. & Masoudi Nezhad, S. (2019). The Role of Historical Persian Gardens as Urban Green Spaces: Psychological, Physical, and Social Aspects. Environmental Justice , 12 (3), 132–139.
    • Ansari, M., Taghvaee, A. A. & Mahmoudi Nejad, H. (2008). Cultural Beliefs Regarding Persian Gardens with the Emphasis on Water and Trees. African and Asian Studies, 7 (1), 101–24.
    • Ardalan, N. & Bakhtiar, L. (1973). The Sense of Unity: The Sufi Tradition in Persian Architecture. University of Chicago Press.
    • Beizaeijouybari, B. & Gungor, B. S. (2016). The Effect of Islam on the Design of Iranian Gardens. Islamic Heritage Architecture and Art, (1), 97–106.
    • Bognar, B. (1985). A Phenomenological Approach to Architecture and Its Teaching in the Design Studio. Dwelling, Place and Environment, (1), 183–97.
    • Carpenter, M. (2013). From ‘healthful Exercise’ to ‘Nature on Prescription’: The Politics of Urban Green Spaces and Walking for Health. Landscape and Urban Planning, (118), 120–127.
    • Dadvand, P., Bartoll, X., Basagaña, X., Dalmau-Bueno, A., Martinez, D., Ambros, A., ... & Nieuwenhuijsen, M. J. (2016). Green spaces and general health: roles of mental health status, social support, and physical activity.Environment international, (91), 161-167.
    • Farahani, L., Motamed, B. & Jamei, E. (2016). Persian Gardens: Meanings, Symbolism, and Design. Landscape Online, 46 (1), 1–19.
    • Gorji, F. E., Rezaee, M., & Gorji, A. E. (2014). Influence of Persian Garden as Urban Green Spaces on Promotion of Social Interactions Citizens; Case Study: Garden Chehel Sotun (Mellat Park) of Behshahr City, Journal of Civil Engineering and Urbanism, 4, 41-47.
    • Irani Behbahani, H. & Khosravi, F. (2006). A Place of Coexistence: Case Study: Tehran Gardens in 19th Century. ENVIRONMENTAL SCIENCES, (12), 79–88.
    • Irani Behbahani, H. & Khosravi, F. (2010). Persian Garden between Permanence and Innovation from Ancient to Contemporary Period. TUBAKED, 8 (1), 249-261.
    • Irani Behbahani, H. I., & Khosravi, F. (2012). Persian garden between permanence and innovation from ancient to contemporary period. ICOMOS2010, ICOMOS.
    • Kazemi, E. & Darskhan, R. (2014). Investigating Aesthetics Manifestations in Persian Gardens and Their Comparison with Western Gardens. European Online. Journal of Natural and Social Sciences, 3 (4), 218–27.
    • Khademi, E., Kabiri, F. & Khan, T. H. (2013). Iranian garden, the manifestation of sustainable green space. International Journal of Humanities and Management Sciences, 1(1), 63-68.
    • Liu, H., Li, F., Li, J. & Zhang, Y. (2017). The relationships between urban parks, residents’ physical activity, and mental health benefits: A case study from Beijing, China.Journal of environmental management, 190, 223-230.
    • Maas, J., Verheij, R. A., Groenewegen, P. P., De Vries, S., & Spreeuwenberg, P. (2006). Green space, urbanity, and health: how strong is the relation? Journal of Epidemiology & Community Health, 60(7), 587-592.
    • Mirrazavi, F. (2011). Persian Gardens on World Heritage List, Iranian Sites on the World Heritage. Retrieved October 2, 2021, From http://www.iranreview.org/content/Documents/Persian_Gardens_on_World_Heritage_List.htm.
    • Mitchell, R. (2013). Is Physical Activity in Natural Environments Better for Mental Health than Physical Activity in Other Environments? Social Science & Medicine, (91), 130–134.
    • Mohammadzadeh Kive, S. (2012). The Other Space of Persian Garden. Polymath: An Interdisciplinary Arts and Sciences Journal, 2 (3), 85–96.
    • Norberg-Schulz, C. (1975). Meaning in western architecture. Praeger Publishers.
    • Ojaghlou, M. & Khakzand, M. (2019). Thermal Comfort Characteristic of 5 Patterns of a Persian Garden in a Hot-Arid Climate of Shiraz, Iran. Journal of Landscape Ecology,12(3), 1-33.
    • Perry, S. (2013). “Aesthetics in the Landscape | Architecture AU.” Architecture AU, Australian Institute of Architects. Retrieved June 11, 2017, From https://architectureau.com/articles/understanding-aesthetics/
    • Pietilä, M., Neuvonen, M., Borodulin, K., Korpela, K., Sievänen, T. & Tyrväinen, L. (2015). Relationships between exposure to urban green spaces, physical activity and self-rated health. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 10, 44-54.
    • Rahaei, O. (2015). Analyzing the Geometry of Iranian Islamic Gardens Based on the Quran’s Characteristics of Paradise. Journal of Research in Islamic Architecture, (7), 96–115.
    • Rahnama, M. R. & Pouremad, M. (2013). Indicators of Iranian-Islamic Gardens on Reclamation of Timeworn Structures. International Journal of Advanced Studies in Humanities and Social Science, 1 (8), 1151–1160.
    • Richardson, E. A., Pearce, j., Mitchell, R. & Kingham, S. (2013). Role of Physical Activity in the Relationship between Urban Green Space and Health. Public Health, 127 (4), 318–24.
    • Roberts, J. (1996). The Gardens of Dunroamin: History and Cultural Values with Specific Reference to the Gardens of the Inter-War Semi1. International Journal of Heritage Studies, 1 (4), 229–37.
    • Sabzalian, A. (2013). Persian Gardens, Paradise, Persian Style. The Parliament’s Library. Retrieved June 11, 2017, From http://www.iranreview.org/content/Documents/Persian_Gardens_on_World_Heritage_List.htm
    • Triguero-Mas, M. et al. (2015). Natural outdoor environments and mental and physical health: Relationships and mechanisms.Environment International, (77), 35–41.
    • UN report. (2014). UN News - More than Half of World’s Population Now Living in Urban Areas, UN Survey Finds. Retrieved November 5, 2017, From http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=48240#.Wj-tp1WnG1s
    • Uwajeh, C. P. & Ezennia, I. E. (2018). The Socio-Cultural and Ecological Perspectives on Landscape and Gardening in Urban Environment: A Narrative Review. Journal of Contemporary Urban Affairs, 2 (2), 78–89.
    • Van den Berg, A, E., Maas, J., Verheij, R, A., Groenewegen, P, P. (2010). Green Space as a Buffer between Stressful Life Events and Health. Social Science & Medicine, 70 (8), 1203–1210.
    • Van den Berg, M. M., Van Poppel, M., Van Kamp, I., Ruijsbroek, A., Triguero-Mas, M., Gidlow, C., ... & Maas, J. (2019). Do physical activity, social cohesion, and loneliness mediate the association between time spent visiting green space and mental health? Environment and behavior, 51(2), 144-166.
    • Van den Berg, M., Wendel-Vos, W., van Poppel, M., Kemper, H., van Mechelen, W., & Maas, J. (2015). Health benefits of green spaces in the living environment: A systematic review of epidemiological studies. Urban forestry & urban greening, 14(4), 806-816.
    • Zarghami, E., Mahdi Nezhad, J. & Fatourehchi, D. (2015). The Symbolic Role of Water in Iranian-Islamic Architecture Based on Spirituality. European Online Journal of Natural and Social Sciences, 3 (3), 121–27.