لزوم ایجاد باغ ایرانـی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری معماری، دانشگاه تهران

2 پژوهشگر دکتری معماری، مدرسه معماری ملکه، فرانسه

چکیده

احداث ابنیه، شکل‌گیری و گسترش یا شکوفایی باغ‌سازی و معماری، نتیجه وجود ثبات نسبی سیاسی است که از تبعات آن ثبات اقتصادی و آرامش روانی جامعه است. در ‌این‌میان، توجه به باغسازی با عنایت به ماهیت آن که وجه تفرجی است، وابستگی قویتری به آن ثبات پیدا می‌کند. آیا باغ ایرانی ثمره دوران خشک‌سالی است یا اینکه به‌دوران سر‌سبزی خاستگاه ایرانیان تعلق دارد؟ عقیده بر‌این است که باغ‌ها در‌دل کویر، خرده‌اقلیم‌هایی را در محیط بسته (واحه) ایجاد کرده‌اند. لزوم وجود مدنیت در فلات ایران، توجه به ایجاد این خرده‌اقلیم‌ها برای قدرت‌بخشی به این تمدن را توجیه می‌کند. لذا باغ ایرانی تنها در دوران مدنیت توان شکل‌گیری داشته است. ایجاد باغ ایرانی، به‌نوعی با سرنوشت شهر‌ها و یا شهر‌های اولیه در‌هم تنیده شده است. آیا ساخت این باغ‌های زیبا دلایل دیگری نیز داشته است؟ سؤال دیگر این تحقیق، علل غیر‌مدنی ایجاد باغ‌های تاریخی ایران است. آیا باغ‌ها سمبل تفکر دوران خویشند؟ آیا دستور ایجاد باغ‌ها علل متفاوتی دارد؟ سعی در دسته‌بندی علل پیدایش این نمونه‌ها از طریق کنکاش در متون قدیم و جدید ضمن پیدا نمودن نقاط کور موجودیت، گامی هر‌چند کوچک جهت شناخت سیر تحول هنر باغسازی این خطه است. با مطالعه انجام‌شده بایسـتی اذعان نمود که همواره روحیه سلاطـین و امرا در ایجـاد این باغ‌ها به‌عنوان اندیشه دوران، تأثیر بسزایی داشته است. اما در‌میان مجموعه عوامل شکل‌دهنده باغ‌ها، عللی همچون مثمربودن و ایجاد چشم‌اندازهای زیبا را می‌توان از علل عمومی و بعضاً مشترک در بسیاری از باغ‌های تاریخی دانست. در‌حالی‌که به تبع سلایق هر دوره بعضی مواقع دلیل اصلی ایجاد باغ، عاملی مذهبی‌، گاهی تفریحی و در بسیاری مواقع علتی سیاسی ـ حکومتی داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Need to Create a Persian Garden

نویسندگان [English]

  • Heshmatollah Motedayen 1
  • Reza Motedayen 2
1 Ph.D in Architecture, University of Tehran, Iran
2 Ph.D Candidate in Architecture, ENSAPM, France
چکیده [English]

Construction of buildings and formation, expansion or development of gardens and architecture are the results of political stability which is followed by economic stability and peace of the community. Meanwhile, paying attention to garden construction and thanks to its nature which is recreational aspect, achieves a stronger attachment to that stability. Is Persian Garden the result of drought period or belongs to prosperous period of Iranians’ origin? It is believed that the gardens in the heart of deserts have created enclosed sub climates (Oasis). The necessity of civilization in the Iranian plateau explains the attention to these sub climates to empower this civilization. Hence the Persian Gardens have only had the possibility to be developed in the era of civilization. Creating a Persian garden is somehow intertwined with the fate of initial cities or towns. Is there any other reason behind the construction of these beautiful gardens? Another question to be answered is related to non-civil causes of Persian historical gardens’ creation. Are gardens a symbol of thought in their corresponding era? Does the command to establish gardens have different reasons? The attempt to categorize the causes of these examples through searching in the old and new texts while finding the vague points of existence is a small step to understand the evolution of garden construction art of this country. Based on the conducted study it should be acknowledged that the spirit of kings and princes has been effective in the creation of these gardens.  But among the factors forming the gardens, causes such as fruitfulness and creating beautiful landscapes are among the common causes and part of many historic gardens. However based on the tastes of each era some main reasons for the creation of the gardens include religious, recreational and mostly political- governmental factors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Decorative garden
  • Persian garden
  • Pleasurable garden
  • Power garden
  • Recreational garden
  • Religious garden
  • State garden