پیوند زیرساخت‌های آبی سنتی و نظام محله‌ای در شهرهای ایران؛ ساختارشهری و زیرساخت‌ آبی در شهر سمنان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

اهبایاب

چکیده

زیرساخت آبی سنتی شهر سمنان از نمونه‌های منحصربه فرد پیوند شبکه آبی با ساختارشهر در ایران به شمار می‌رود و فرصتی مغتنم در خوانش وجوه مختلف پیوند زیرساخت‌های آبی با ساختارهای شهری در ایران را مهیا می‌سازد. شناخت وجوه پنهان و پیدا این پیوند چندوجهی، در بازتعریف نقش زیرساخت‌های آبی در ساختارهای شهری در شهرهای امروز ایران مورد توجه قرارگیرد.
این نوشتار با مطالعه نمونه موردی سمنان، به سوال از نحوه شکل‌گیری و توسعه زیرساخت‌های آبی سنتی در انطباق با ساختارهای محله‌ای شکل‌دهنده به شهرهای ایرانی، و به صورت ویژه بر نقش پیوندهای فیزیکی و فرافیزیکی برآمده از روابط محله‌ای در شکل‌گیری زیرساخت‌های آبی در سمنان می‌پردازد. به این منظور با رجوع به مستندات تاریخی و مطالعات معاصر درباب ساختارشهر سمنان و سیستم تقسیم آب سنتی این شهر، به شیوه تاریخی به شناسایی وجوه مختلف پیوند ساختار شهرتاریخی سمنان با زیرساخت آبی سنتی این شهر می‌پردازد.
نتایج مطالعات نشان می‌دهد که پیوند دوجانبه میان شهر و زیرساخت آبی در سمنان به صورت ویژه از نظام محله‌ای شکل‌دهنده به شهر پیروی می‌کند. سیستمی که از مدیریت پایین به بالا ساختارهای فیزیکی فراتررفته و به صورتی چند وجهی با ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهر پیوند می‌خورد. این پیوند به صورت ویژه در مقیاس محلات شهری و زندگی فردی و جمعی ساکنین محلات شهری، نظام محله‌ای حاکم بر شهر را بر زیرساخت آبی نیز جاری ساخته و زمینه بقا و حفظ این زیرساخت سنتی را فراهم ساخته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Integration between traditional water infrastructures and the residential quarter systems in the Iranian cities Urban structures and water infrastructure in Semnan

نویسنده [English]

  • ayda alehashemi
چکیده [English]

The city of Semnān, in the central part of the Iranian plateau, is one of the most significant examples of Iranian-Islamic cities in the medieval era. Its traditional water system, which still operates in most parts of the city represents a meaningful integration between urban structures and water infrastructures in Iranian cities. Recognizing the various aspects of this integration with the urban structure will lead us to understand the various facets of traditional water infrastructures in the Iranian urban structures, and more deeply to rethink the role of water infrastructures in the urban morphology of modern Iranian cities.
By following the relations between the water infrastructure and biophysical as well as physical and spatial structure of the city, this article tries to highlight the various aspects of the integration between water infrastructure and the urban structures of Semnan. In this paper, the role of residential quarters in shaping the urban structures and water infrastructures formed the core of the research.
By putting into question the role of the residential quarters in the urban structure as well as the water network structures, this paper tries to reread the integration between water infrastructures and urban structures through the social, cultural, juridical and economic relationships among and between the residential quarters in Semnan.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Semnān
  • Iranian cities
  • Urban structure
  • Water Infrastructures