پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر هنر و تمدن شرق 2345-6612 مقالات آماده انتشار 2026 07 18 Mimetic Cosmology and the Virtuous City in the Symphony Orchestra: A Philosophical Reading of al-Farabi محاکات نظام کیهانی و مدینه‌ی فاضله در ارکستر سمفونیک: خوانشی فلسفی از آثار فارابی 247422 10.22034/jaco.2026.579129.1529 FA فرشاد شیخی گروه فلسفه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-3172-3442 هومان اسعدی دانشیار گروه موسیقی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0003-3306-2382 شهلا اسلامی دانشیار گروه فلسفه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-6505-4961 Journal Article 2026 04 19 Title: Mimetic Cosmology and the Virtuous City in the Symphony Orchestra: A Philosophical Reading of al-Farabi<br><br>Abstract :<br><br>This article reinterprets the symphony orchestra through the aesthetic, metaphysical, and political thought of Abu Nasr al-Farabi. Using a descriptive-analytical method grounded in close reading of primary sources, the study argues that the orchestra constitutes a tangible mimetic representation of al-Farabi's cosmological and political order.<br><br>A profound correspondence emerges between orchestral organization and Farabian metaphysics. The hierarchical arrangement of instrumental sections mirrors the gradation of being, while the conductor embodies the "First Ruler" (al-Ra'īs al-Awwal), whose qualities unite intellectual perfection with ethical leadership. Just as the First Ruler makes intelligible truths accessible to the community, the conductor translates abstract musical structures into coordinated performance.<br><br>Within this framework, orchestral music becomes an imaginative art (ṣināʿa takhayyuliyya) that conveys intelligible meanings through sensory experience. The musician is a responsible citizen whose discipline contributes to collective harmony. Rehearsal processes—repetition, correction, synchronization—embody the cultivation of virtue, echoing al-Farabi's emphasis on habituation.<br><br>The study also explores metaphysical analogies: the instrument is matter (hayūlā) and sound its form (ṣūra). The four classical elements correspond to the four orchestral families, suggesting a symbolic link between natural philosophy and musical taxonomy.<br><br>Al-Farabi's typology of cities is then mapped onto orchestral practices. The virtuous city (al-Madīna al-Fāḍila) contrasts with deficient forms. An orchestra focused only on technical execution resembles the "necessary city"; one driven by profit reflects the "base" city; a disorganized ensemble mirrors the "democratic" or chaotic city. In each case, integrity depends on rational order and cooperative harmony.<br><br>Justice—defined as the proper function of each part within an integrated whole—parallels the calibration of dynamics and timing. Aesthetic harmony and ethical order thus become mutually reinforcing. The tension between individual and collective excellence also finds an analogue: a highly skilled musician in a poor ensemble disrupts overall balance.<br><br>The study concludes that a professional symphony orchestra at its highest level is a microcosm of the virtuous city, where justice is harmonic balance and happiness (saʿāda) is the perfection of sound within a coordinated totality. This establishes a systematic correspondence between philosophy, music, and social organization. چکیده<br>این مقاله با هدف بازخوانی ساختار ارکستر بزرگ بر بنیاد مبانی زیبایی‌شناسی و فلسفه سیاسی ابونصر فارابی تدوین شده است. پرسش اصلی پژوهش این است که چگونه مفاهیم هستی‌شناختی و مدنی در آثار کلیدی فارابی در کالبد یک ارکستر سمفونیک قابل بازشناسی، فهم و تحلیل دقیق هستند؟ روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر استخراج قرائن فلسفی از منابع اصلی و بررسی انتقادی متون کلیدی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ارکستر سمفونیک، محاکاتِ محسوسِ نظام کیهانی فارابی است؛ به طوری که: سلسله‌مراتب سازها با مراتب وجود قابل انطباق است، نقش رهبر ارکستر بازنمایی ویژگی‌های دوازده‌گانه رئیس اول را دارد، و فرآیند تمرین و هماهنگی ارکسترال، تجسم عملی تحصیل فضیلت محسوب می‌شود. موسیقی ارکسترال به عنوان یک «صناعتِ تخییلی»، ابزاری مهم و قدرتمند برای انتقال معقولات به عموم است؛ نوازنده به مثابه شهروند توانمند و مسئول و تمرین‌های گروهی ارکستر، بیانگر تعاون برای سعادت جمعی و تحقق کمال فردی و اجتماعی هستند. ساز به مثابه هیولی و نغمه به مثابه صورت عمل می‌کنند و عناصر چهارگانه با تقسیم‌بندی چهارگانه سازها مشابهت دارند. تغییرات عالم مادی ناشی از چرخه مداوم صُوَر با جایگزینی نغمات و آکوردها مطابقت دارد. مدینه‌های فاضله، مدینه‌ی جاهله (مدینه‌ی ضروریه، مدینه‌ی بداله، مدینه‌ی خست و شقوت، مدینه‌ی کرامت، مدینه‌ی تغلبیه و مدینه‌ی جماعیه)، مدینه‌ی فاسقه، مدینه‌ی مبدله و مدینه‌ی ضاله را می‌توان با انواع ارکسترها بر اساس نیت، کیفیت اجرا و نحوه عملکرد آن‌ها مطابقت داد. در نهایت، مقاله نتیجه می‌گیرد که ارکستر حرفه‌ای با کمالات، نه تنها یک نهاد هنری، بلکه مدل مینیاتوری از مدینه‌ی فاضله است که در آن عدالت در قالب هارمونی و سعادت در قالب کمال صوتی محقق می‌شود و پیوندی عمیق میان فلسفه، موسیقی و جامعه آرمانی برقرار می‌گردد و نشان می‌دهد که هنر قادر است مفاهیم فلسفی و اخلاقی را به شیوه‌ای عملی و تجربی تجسم بخشد.