پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر هنر و تمدن شرق 2345-6612 14 51 2026 03 21 The Manifestation of the Mystical Thoughts of Husayn Ibn Mansur al-Hallāj in the Works of Erol Akyavash & Mansoureh Hosseini تجلی اندیشه‌های عرفانی حسین‌بن‌منصور حلاج بر آثار ارول آکیاواش و منصوره حسینی 32 41 238419 10.22034/jaco.2026.524583.1478 FA فاطمه حدت کارشناس ارشد نقاشی، گروه هنر، مؤسسۀ آموزش عالی غیردولتی سپهر اصفهان، ایران کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی، گروه علوم انسانی، دانشگاه پیام‌نور، واحد نجف‌آباد، اصفهان، ایران 0009-0002-9277-2691 حجت امانی گروه نقاشی، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران 0000-0002-1096-9566 Journal Article 2025 06 14 The examination and understanding of the concepts and teachings of Islamic mysticism within the underlying structure of painting, and reflection upon them, constitute essential research requirements in the contemporary era. Mysticism is an intuitive and love-centered perspective on existence, and art within Islamic civilization has drawn upon this outlook, thereby attaining a status distinct from that of art in the West. The presence of the artist in Islamic civilization extends beyond that of a mere creator of works; it is a presence imbued with knowledge of the Truth—knowledge rooted in wisdom and esoteric beliefs that manifests itself through lines, geometric motifs, letters, and colors. This study investigates the manner in which the ideas of Husayn ibn Mansur al-Hallāj have influenced and been reflected in the works of contemporary artists in the Islamic world, with Especially the works of Erol Akyavash and Mansoureh Hosseini. The research aims to identify the impact of mystical thought on the works of artists in the Islamic world and to examine symbolic expression in the selection of visual elements, employing a descriptive–analytical methodology and drawing on documentary sources. The findings of the research indicate that Iranian–Islamic mysticism is present throughout the surviving works of these two contemporary artists, and that in certain themes—particularly in relation to the thought of Ḥallaj—they exhibit a perceptible affinity. Moreover, a number of contemporary artists of the Islamic world have drawn inspiration from al-Ḥallāj’s ideas, incorporating them into their artistic works in the form of abstract compositions with an emphasis on textual and discursive elements. بررسی و شناخت مفاهیم و آموزه‌‌های عرفان اسلامی در نهان‌خانۀ ساختار هنر نقاشی و تأمّل در آن از بایسته‌‌های مهم پژوهشی در دوران معاصر است. عرفان، نگاه شهودی و عاشقانه به هستی است و هنر در تمدن اسلامی از آن بهره برده و جایگاهی متفاوت از هنر در غرب دارد. حضور هنرمند در تمدن اسلامی فراتر از یک خالقِ اثر بوده و آن حضوری است سرشار از معرفتِ با حقیقت که برگرفته از حکمت و اعتقادات رمزگون، در خطوط، نقوشِ هندسی، حروف و رنگ‌‌ها تجلّی می‌‌یابد. این پژوهش به‌دنبال چگونگی تأثیر و بازتاب اندیشه‌‌های «حسین‌‌بن‌‌منصور حلاج» بر آثار هنرمندان معاصر جهان اسلام به‌‌ویژه آثار «ارول آکیاواش» و «منصوره حسینی» با هدف بازشناخت تأثیر اندیشه‌‌های عرفانی برآثار هنرمندان جهان اسلام و مطالعۀ بیان نمادین در انتخاب عناصر بصری به روش توصیفی- تحلیلی و بهره‌‌مندی از منابع اسنادی است. یافته‌‌‌‌های پژوهش نشان می‌‌دهد عرفان ایرانی- اسلامی در آثار برجای‌مانده از این دو هنرمنـدِ هم‌‌عصر، جاری بوده و در برخی مضامین به‌‌ویژه اندیشه‌‌های حلاج با یکدیگر قرابتی قابل درک دارند. همچنین تعدادی از هنرمندان معاصر جهان اندیشه‌‌های حلاج را منبع الهام آثارهنری خود در قالب آثار تجریدی با تأکید بر متون کلامی قرار داده‌‌اند. http://www.jaco-sj.com/article_238419_86487e73f9029629b0f70ee8a1315827.pdf