پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر هنر و تمدن شرق 2345-6612 9 31 2021 03 21 Analysis of the Ironic Implications of the Visual Elements of Color in Hafez’s Poems تبیین دلالت‌های کنایی عنصر بصری رنگ در اشعار حافظ 31 40 128649 10.22034/jaco.2020.239122.1164 FA رضا رفیعی راد پژوهشگر دکتری هنرهای اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران. 0000-0003-1670-1541 Journal Article 2020 07 16 Although colors in their physical form are only a reflection of a certain wavelength, they have become a means of expressing emotions, descriptions, imaginations, codes, and symbols in human culture. In the western and eastern perspectives, many sources have been written to study the semantic meanings of color, but unfortunately, in the Iranian-Islamic civilization, despite a large number of mystical and literary texts, not much attention has been paid to this issue. Colors have been used in Persian literature, both in poetry and prose, with various forms and concepts. Which do not conform to the principles of Johannes Itten or Kandinsky et al. From this perspective, Hafez’s poetry is a remarkable example due to its literary and spiritual richness. The question is, what functions of color does Hafez’s poetry have, considering its unique characteristics in the field of form and meaning? What is the semantic range of the ironic functions of color in his poems? this research, with a descriptive-analytical method that has been done through the collection and classification of colors in Hafez’s poems, concluded that the colors in Hafez’s poetry, either ironically or non-figuratively Ironically, they are present. Hafez has also created ironic meanings with a special irony style, combining colors with other words, such as “black slogan”, “black eye”, “black dot”. Hafez’s most use of colors is as an allusion to an adjective. The main and important finding of this research is that Hafez has used the visual element of color in its inherent meaning and not in combination with other words metaphorically. In the expressions “black combs”, “crooked black”, “after black should not be colored”, “white face”, respectively, black allusion to “violet” (irony of the name), “hair style” (irony) He used “noun”, “the essence of everything” (irony of relation) and “divine names and attributes” (irony of adjective), which confirms Hafiz’s visual knowledge in the field of color principles.<br /><br /> اگرچه رنگ‌ها در جنبه فیزیکی خود، تنها بازتاب طول موج خاصی هستند، اما در فرهنگ بشری، محملی برای بیان احساسات، توصیفات، تخیلات، رمزها و نمادها و دیگر شئونات انسانی شدند. در منظر غربی و شرقی، منابع زیادی جهت بررسی دلالت‌های معنایی رنگ نگاشته شده، اما متأسفانه در تمدن ایرانی- اسلامی، علی‌رغم انبوه متون عرفانی و ادبی  هنوز به این امر توجه چندانی نشده است. رنگ‌ها، در ادبیات فارسی، چه در نظم و چه در نثر، با اشکال و مفاهیم مختلفی مورد استفاده قرار گرفته‌اند که نه منطبق بر مبانی «ایتن» هستند و نه «کاندینسکی» و دیگران. از این منظر، شعر حافظ با توجه به غنای ادبی و معنوی‌اش، نمونه‌ای قابل توجه است. سؤال این است که شعر حافظ، با توجه به خصلت‌های منحصر به‌فردی که در حوزۀ فرم و معنا دارد، چه کارکردهای از رنگ را داراست؟ کارکردهای کنایی رنگ در اشعار او بر چه گسترۀ معنایی دلالت دارند؟ در پاسخ به ‌این سؤالات، این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی که از طریق جمع‌آوری و دسته‌بندی رنگ‌ها در اشعار حافظ صورت پذیرفته، به این نتیجه رسید که رنگ‌ها در شعر حافظ، چه به‌صورت کنایی و چه به‌صورت غیر کنایی، حضور دارند. همچنین حافظ با اسلوب کنایی ویژه‌ای، از ترکیب رنگ‌ها با واژه‌های دیگر، مانند «شعار سیاه»، «چشم سیاه»، «نقطه سیاه» معانی کنایی خلق نموده است. بیشترین استفاده حافظ از رنگ‌ها به صورت کنایه از صفت است. یافتۀ اصلی و مهم پژوهش حاضر این است که حافظ عنصرِ بصری رنگ را در معنای ذاتی‌اش و نه در ترکیب با واژه‌های دیگر نیز به‌صورت کنایی مورد استفاده قرار داده است. در عباراتِ «سیاه کم‌بها»، «سیاهِ کج»، «پس از سیاه رنگی نبُوَد»، «بیاضِ روی»، به ترتیب، سیاه کنایه از «بنفشه» (کنایه از اسم)، «طرۀ مو» (کنایه از اسم)، «کُنه و ذاتِ هر چیز» (کنایه از نسبت) و «اسماء و صفات الهی» (کنایه از صفت) به‌کار برده، که بر دانش بصری حافظ در زمینۀ مبانی رنگ صحه می‌گذارد. <br /><br /> http://www.jaco-sj.com/article_128649_c92161cd29281d91d396b7ddc5cdb2d8.pdf