پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر هنر و تمدن شرق 2345-6612 8 29 2020 09 22 The Determining Elements of ‘City Center’ and the Related Urban Changes in the Central Area of ‘Gorgan City عناصر تعیین‌کنندۀ مرکز شهر و تغییرات حوزۀ مرکز در شهر گرگان 13 22 115247 10.22034/jaco.2020.218061.1143 FA سیده شیرین حجازی کارشناس ارشد مطالعات معماری ایران، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. یاسمین اسکویی کارشناس ارشد معماری منظر، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. هانیه نظری دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. امیر میراحمدی کارشناس ارشد معماری منظر، دانشکدۀ معماری، دانشگاه شهید بهشتی، ایران. مهدی حیدری‌زاده شالی دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، ایران. ضیا حسین‌زاده دانشجوی کارشناسی ارشد معماری منظر، دانشگاه شهید رجایی، تهران، ایران. Journal Article 2020 02 01 The historical monuents and remained travelouges proves the long history of Gorgan city. <br />The urban core of the current city is formed around the three neighborhoods of ‘Maydan’, ‘Nalbandan’ and ‘Sarcheshmeh’, t gradually new areas have been created around them. The lined-street during the reign of Rezakhan, separated the historical context of the city in two parts and the urban physical growth around the new streets started to begin. The central area, which has  always had a key role in citizens’ social actions and  corresponded their needs, has been affected by these changes over time.<br />Relying on the field observations and library studies, this study  assumes that the current city center of Gorgan, that in someway represents an urban landscape, is changing in the mind of citizens and the urban identity.  A landscape is an ‘objective-subjective’ phenomenon, a general whole, that is composed of body and soul or physical body and meaning.<br />As a result, to find the concept of ‘city center’ as a landscape, it is required to pay attention to its objective-subjective implications. To find the form and extent of this change, relying on available sources and field semiotics, we identified some effective elements in  turninga place into a center, including the urban tangible (objective) and intangible (mental/subjective) elements. By performing field study, the result showed that the collected data were in line with the effective elements of centrality.<br /><br /><br /> شهر گرگان (استرآباد) به شهادت آثار تاریخی و تألیفات مورخان و سفرنامه‌نویسان دارای سابقۀ تاریخی طولانی است. هستۀ اصلی شهر فعلی پیرامون سه محلۀ میدان، نعل‌بندان و سرچشمه شکل‌گرفته و به تدریج محلات جدیدی در اطراف آنها ایجاد شده‌اند. با خیابان‌کشی‌های رضاخانی بافت تاریخی شهر دونیم و رشد کالبدی شهر پیرامون خیابان‌های جدید آغاز شد. محدودۀ مرکز شهر، که نقش کلیدی در کنش‌های اجتماعی، ضرورت‌ها و نیازهای شهروندان دارد، از این تغییرات متأثر شد.<br />با تکیه بر مشاهده میدانی و مطالعات کتابخانه‌ای، این نوشته بر این فرض است که مرکز امروز شهر گرگان به عنوان مصداقی از منظر شهر، در حال دگرگونی در ذهنیت شهروندان و عینیت شهر است. منظر پدیده‌ای عینی-ذهنی و یک کل واحد، مرکب از جسم و روح یا کالبد و معنا است. در نتیجه، برای یافتن مفهوم مرکز به مثابه منظر توجه به مصادیق عینی-ذهنی آن الزامی است. برای یافتن شکل و میزان این تغییر، با تکیه بر منابع و نشانه‌شناسی میدانی، عناصری را به عنوان مؤلفه‌های تأثیرگذار در مرکزشدن یک مکان معین کردیم که شامل عناصر ملموس (عینی) و عناصر ناملموس (ذهنی) از شهر هستند. با حضور در محل و مطالعۀ میدانی مورد، شواهدی جمع‌آوری شد که بر عناصر مؤثر مرکزیت، منطبق بود. <br /><br /> http://www.jaco-sj.com/article_115247_5b64cd5af426b00c26031e097fc60bfb.pdf