نقش‌مایه‌های طلسم تعویذ و حرز (مطالعۀ موردی: دست‌بافته‌های عشایر لر بختیاری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگر دکتری، دانشکدۀ فرش، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.

2 دکتری ارتباط تصویری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

این نوشتار تلاش دارد با نگاهی بر دست‌بافته‌‌های بختیاری، به شناسایی نقوش نمادین مرتبط با حرز و تعویذ در دست‌بافته‌‌های این قوم بپردازد.
از این‌رو مسئلۀ قابل تأمل این است که چگونه نقوش مرتبط با حرز و تعویذ، روی این آثار کاربردی زندگی نقش بسته است و دلیل کاربرد این نقوش پر رمزوراز در این آثار چیست؟ به نظر می‌رسد پاسخ این سؤال را بایستی در حوزۀ فرهنگ لر بختیاری و نمادهای ایشان_که هریک با کارکرد مادی و معنوی ملهم از آداب ‌و‌ رسوم، سنت‌ها، عادات، برداشت‌ها و بینش‌ها و نهایتاً فرهنگ غنی و پربار آنان است_ جستجو کرد.
مقالۀ حاضر به روش تحلیل محتوا انجام گرفته و اطلاعات آن از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی به دست آمده است. نتایج نشان می‌دهد اعتقاد به نیروهای ماورایی حرز و تعویذ در قالب نقوش پر رمزوراز علاوه بر جنبۀ تزئینی و کاربردی، رسانه‌ای برای انتقال پیام و ارزش‌های ثبت‌شدۀ تاریخی آنها است. به علت اهمیت دست‌بافته‌ها در میان اقوام ایرانی، این نقوش جهت انعکاس آمال، آرزوها و خواسته‌هایش بستر مناسبی است و به جهت ارزش و بار اعتقادی‌شان به ‌عنوان نقوش تزئینی وارد هنرهای دستی عشایر لر بختیاری شده‌اند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Amulet and Relic Motifs  Case Study: Lor Bakhtiari  Hand- woven

نویسندگان [English]

  • Azadeh Yaghoubzadeh 1
  • Mohamad Khazaie 2
1 PH.D. Candidate in Islamic Arts, Islamic Art University of Tabriz, Iran.
2 PH.D. of Visual Communication, Tarbiat Modares university, Tehran, Iran.
چکیده [English]

This article tries to identify symbolic motifs associated with “Amulet and Relic” in Bakhtiari hand-woven.
Main questions are; how motifs have been related to “Amulet and Relic” and how they have been woven on these applied works and what have been reasons of these mysterious motifs?
It seems that answer to this question must be investigated on Lor Bakhtiari culture and its symbols like its materials and spiritual function which were inspired by customs, traditions, habits, perceptions and insights.
The results of the present paper, which has been obtained through content analysis method and its data were collected using library and field studies, indicates that: in supernatural forces of “Amulet and Relic” in motifs with their decorative and practical aspects, are medium for conveying their messages and recorded historical values -which are very important for their weavers –and they are a way to reflect their desires and wishes. During years, for their value and belief, they have entered into folk arts of Bakhtiari as decorative motifs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Amulet
  • Relic
  • Talisman
  • Motif
  • Hand-woven
  • Lor Bakhtiari tribes