بررسی تحقق منظرآیینی حمام‌‌ ایرانی در دوران اسلامی از خلال متون، نقوش و ساختار آن (نمونه مورد مطالعه نقوش و مظاهر آیینی: حمام گنجعلی خان کرمان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

معماری منظر/پردیس هنرهای زیبا/دانشگاه تهران/تهران/ایران

10.22034/jaco.2019.174147.1081

چکیده

حمام و فرآیند استحمام فراتر از یک مکان و به تبع آن فعالیتی مرتبط با بهداشت فردی و عمومی، در شکل سنتی خود در جامعه ایرانی یک فعالیت جمعی بوده است که رفته رفته و در اثر ورود ذهنیت انسان به یک فضای جمعی معمارانه در طول زمان مشمول قاعده عینی-ذهنی گردیده و در اثر ارتباط اجتماعی، باورهای مذهبی ، نفوذ جامعه طبقاتی و سنت های فرهنگی به کالبدی دارای قابلیت سلسله مراتب دسترسی، محرمیت، فضای جمعی و خدماتی خود به پدیده ای فراتر از فعالیتی جمعی، عملی شخصی یا مربوط به گروه اجتماعی خاص بدل گشته است و ضمن احاطه بر همه این گروه ها به دلیل سپری شدن بخش قابل توجهی از زمان مردم جامعه سنتی در این کالبد و ریشه یافتن این بنا در ارسن های شهری، محلات، کوی ها و برزن ها در بازه ای طولانی از تاریخ زیست انسان ایرانی وجهی ناخودآگاه، ممزوج با عرف و باورهای مذهبی به خود گرفته و به بیانی دیگر به شکل یک آیین اجتماعی در آمده است.
در این مجال سعی برآن بوده است که از طریق ریشه‌یابی "رفتار اجتماعی حمام" و وقایع مرتبط با آن از خلال: 1) بررسی منابع کتابخانه‌ای شامل متون تاریخی و ادبی، ,2)بررسی میدانی نقوش و آثار به‌جامانده از حمام‌های ایرانی با محوریت نگاره‌های حمام گنجعلیخان کرمان به‌عنوان یکی از کامل‌ترین حمام‌های ایران، صحت این ادعا که حمام فراتر از یک عمل بهداشتی یا فردی، یک آیین اجتماعی در جامعه سنتی ایران بوده است، راستی آزمایی گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation on presence of the Ritual landscape of Iranian Baths in Isalmic era through the texts, designs and structures Case Study of ritual motifs and manifestations: Ganjali Khan Baths in Kerman

نویسنده [English]

  • Ahmad Saberi Nahreforouzani
landscape Architecture, Fine arts faculty,University of Tehran,tehran,Iran
چکیده [English]

The bath and the process of bathing beyond one place, and as an activity related to personal and public health, have been a social activity in its traditional form in Iranian society, which has gradually gone through the introduction of human mentality into a public architectural space over time and it has become social and religious beliefs, the influence of class society and cultural traditions into a body capable of hierarchy of access, confidentiality and public space to a phenomenon beyond communal, personal, or group activities. It has become a special social and encompassing all of these groups because of a significant part of time The people of the traditional community in this place and the roots of this building in urban spaces, neighborhoods and villages in the long interval from the history of the Iranian human life and the unconscious, blended with Social conveniences and religious beliefs, and in other words in the form of A social religion has come about.
This article has been made to find, through the rooting of "social behavior of people in the bath" and its related events by: 1) reviewing the library resources such as history and literature, and 2) studying the effects of the drafts and motifs of the persian baths by Reading Ganjalikhan Kerman baths as one of the most comprehensive baths in Iran, and the veracity of the claim that the bath is not only a sanitary or individual action, but also a social tradition in the traditional Iranian society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ritual landscape
  • Traditional Bath
  • paintings of the bath
  • Ganjalikhan Traditional Bath
  • Public space